Syn Szawła

Film aktorski

reż. L. Nemes / Węgry / 2015 / 107'
Szkoła ponadpodstawowa

Opis filmu

Świat hitlerowskiego obozu koncentracyjnego ukazany z perspektywy więźnia – węgierskiego Żyda. Zaskakujący imperatyw moralny, który nim powoduje, jest okazją do ukazania niszczącej siły zła, ale również próbą ocalenia resztek człowieczeństwa podczas Zagłady.

Szaweł Auslander – członek żydowskiego oddziału Sonderkommando w Auschwitz postanawia pochować zamordowanego chłopca, którego uważa za swojego syna. Jednak nie ma tu miejsca na religijne obrzędy i humanitarne odruchy. Szaweł poszukuje mimo to sprzymierzeńców w osobach lekarza obozowego i rabina. Kamera, która mu towarzyszy wszędzie, chłodno rejestruje realia obozowego życia i reakcje wyzbytych uczuć ludzi. Poznajemy kolejne kręgi piekła Zagłady: śmierć w komorach gazowych, krematoriach, wszechobecny terror. Wiadomość o zbliżającej się likwidacji obozu i eksterminacji więźniów popycha ich do podjęcia desperackiej próby ucieczki z obozu. Szaweł zabiera ze sobą ciało „syna”.

Materiały dydaktyczne

Nazwa
Poziom nauczania
Syn Szawła [Scenariusz]
Szkoła ponadpodstawowa
Szkoła ponadpodstawowa

Film w ramach cyklu

Nagrody

Oscar 2016 ‒ Najlepszy film nieanglojęzyczny

Złoty Glob 2016 ‒ Najlepszy film zagraniczny

Festiwal Filmowy w Cannes 2017 ‒ Grand Prix

BAFTA 2019 – Najlepszy aktor drugoplanowy

Film jako kontekst

Film posłuży przy przy omawianiu opowiadań T. Borowskiego, ,,Medalionów” Z. Nałkowskiej (deprawacja ludzkiej psychiki, erozja wartości moralnych), ,,Antygony” Sofoklesa (motyw religijnych nakazów), zestawienie z innymi tekstami kultury, np. z filmami ,,Kornblumenblaum” L. Wosiewicza i ,,Pasażerką” A. Munka, malarstwem A. Wróblewskiego, wykorzystanie motywu buntu Syzyfa

Wątki z prelekcji

Narracja w filmie

Jakie są sposoby prowadzenia narracji, usytuowanie kamery, kadrowanie, zasadność stosowania długich ujęć, operowanie światłem i ostrością? Czym był tzw. ,,odwrócony dekalog”? Czym można uzasadnić potrzebę sacrum w świecie profanum? Dlaczego potworne zło rodziło nieraz w ludziach specyficzne imperatywy moralne?

Pojęcia kluczowe

Holocaust, Sonderkommando, narracja, naturalizm, bunt

Powiązanie z podstawą programową

JĘZYK POLSKI

Uczeń:

  • rozpoznaje obecne w utworach wartości uniwersalne i narodowe, określa ich rolę i związek z problematyką utworu oraz znaczenie dla budowania własnego systemu wartości;
  • doskonali umiejętność analizy i interpretacji dzieła filmowego;
  • odczytuje treści alegoryczne i symboliczne utworu oraz rozpoznaje sposoby kreowania świata przedstawionego i bohatera (narracja, fabuła, sytuacja liryczna, akcja);
  • rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje ją refleksji.